Yasam
Moderator
Gebze'de yer alan 14. yüzyıldan kalma Malkoçoğlu Mehmet Bey Türbesi, Selçuklu kümbet geleneği ile erken Osmanlı mimarisini bir arada barındırmasıyla dikkat çekiyor.
Kocaeli’nin Gebze ilçesinde bulunan Malkoçoğlu Mehmet Bey Türbesi, yüzyıllar öncesine uzanan çok katmanlı tarihin izlerini taşıyor. 1385 yılına tarihlenen yapı, Anadolu Selçuklu kümbet mimarisinin karakteristik özelliklerini yansıtırken, Osmanlı'nın kuruluş dönemine ait yapı anlayışıyla da benzerlik gösteriyor.
Zaman içinde büyük tahribatlar yaşayan türbe, 1940'lı yıllarda neredeyse tamamen yıkılarak yalnızca tek bir sütunun ayakta kaldığı bir harabeye dönüşse de 1960'lı yıllarda başlatılan restorasyon süreciyle yeniden hayat buldu.
SELÇUKLU GELENEĞİ BE OSMANLI MİMARİSİ BİR ARADA
Tarihçi-Yazar Dr. Recep Kankal türbenin mimari açıdan önemine dikkat çekerek “Bu türbe, Anadolu Selçuklu dönemindeki kümbetlerin benzerlerinden biri. Aynı zamanda Osmanlı'nın kuruluş dönemindeki yapılarla da ciddi benzerlikler gösteriyor. Bu yönüyle hem Selçuklu geleneğini hem de erken Osmanlı mimarisini bir arada barındıran nadir yapılardan biri” ifadelerini kullandı.
1940'LARDA NEREDEYSE YIKILDI
Yapının 641 yıl önce inşa edildiğine dair belgeler olduğunu ifade eden Kankal, Malkoçoğlu Mehmet Bey’in burada yattığını doğrulayan bilgilerin, 1912 yılında Halil Ethem Bey tarafından yapılan incelemeler sonrası ortaya çıktığını da aktardı.
1940'lara gelindiğinde büyük ölçüde yıkıldığını ve tek bir sütunu ayakta kalan yapının 1960'larda Cahide Tamer tarafından kapsamlı bir restorasyon sürecine girdiğini söyleyen Kankal, 1980'lerde de ek onarımların yapıldığı türbenin 2011 yılında bugünkü görünümüne kavuştuğunu belirtti.
TÜRBENİN BAZI BÖLÜMLERİNDE BİZANS DÖNEMİNE AİT DEVŞİRME TAŞLAR KULLANILMIŞ
Yapının inşasında geçmiş medeniyetlerin izlerinin de bulunduğuna dikkat çeken Kanal, “Türbenin bazı bölümlerinde Bizans dönemine ait devşirme taşlar kullanılmış. Bu taşlar Bizans dönemine ait. Sütun başlıklarında haç motifleri ve farklı bezemeler görüyoruz. Ayrıca tuğla dizimlerinde de Bizans dönemine özgü almaşık teknik dikkat çekiyor” diye konuştu.
Gebze'de bugün Çamlık Parkı olarak bilinen tepe noktasında yükselen Malkoçoğlu Mehmet Bey Türbesi, yüzyıllar öncesine uzanan çok katmanlı tarihin izlerini taşıyor.